Nowa Konstytucja RP

Instrumenty prawne, które powinny znaleźć się w nowej Konstytucji

Referendum Konstytucyjne

Inicjatywa obywatelska w sprawie całkowitej zmiany Konstytucji

  1. 500 000 uprawnionych do głosowania może zaproponować całkowitą zmianę Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
  2. Żądanie to jest przedstawiane narodowi pod głosowanie.

Inicjatywa obywatelska w sprawie częściowej zmiany Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej

  1. 500 000 uprawnionych do głosowania może żądać częściowej zmiany Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
  2. Inicjatywa obywatelska w sprawie częściowej zmiany Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej może mieć formę propozycji o ogólnym charakterze lub zredagowanego projektu.
  3. Jeżeli inicjatywa narusza przepisy prawa zawarte w innych artykułach Konstytucji lub bezwzględnie obowiązujące postanowienia prawa międzynarodowego, Zgromadzenie Narodowe uznaje ją za całkowicie lub częściowo nieważną.
  4. Jeżeli Zgromadzenie Narodowe zgadza się z inicjatywą w formie propozycji o ogólnym charakterze, opracowuje częściową zmianę w duchu tej inicjatywy i przedstawia ją narodowi pod głosowanie. Jeżeli odrzuca inicjatywę, przedstawia ją narodowi pod głosowanie; naród rozstrzyga, czy inicjatywie należy nadać bieg. Jeżeli naród zgodzi się z inicjatywą, Zgromadzenie Narodowe opracowuje odpowiedni projekt.
  5. Inicjatywa w formie opracowanego projektu zostaje przedstawiona narodowi pod głosowanie. Zgromadzenie Narodowe zaleca przyjęcie inicjatywy lub jej odrzucenie. Jeżeli zaleca odrzucenie, może przedstawić projekt przeciwny.
  6. Naród głosuje równocześnie nad inicjatywą i projektem przeciwnym. Uprawnieni do głosowania mogą udzielić poparcia obu propozycjom. Mogą też podać, której propozycji należy dać pierwszeństwo w przypadku, gdy obie zostaną przyjęte.

Referendum obligatoryjne

Narodowi przedstawia się pod głosowanie

  1. Zmiany konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
  2. Inicjatywy Obywatelskie w sprawie całkowitej zmiany konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej
  3. Inicjatywy obywatelskie w sprawie częściowej zmiany konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w formie propozycji o ogólnym charakterze, która została odrzucona przez Zgromadzenie Narodowe,
  4. Ratyfikacja przez Rzeczpospolitą Polską umowy międzynarodowej i jej wypowiedzenie jeżeli umowa dotyczy:
    1. pokoju, sojuszy, układów politycznych lub układów wojskowych,
    2. wolności, praw lub obowiązków obywatelskich określonych w Konstytucji,
    3. członkostwa Rzeczypospolitej Polskiej w organizacji międzynarodowej,
    4. znacznego obciążenia państwa pod względem finansowym,
  5. Pytanie, czy należy przeprowadzić całkowitą zmianę Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w razie niejednomyślności obu izb.

Referendum ustawowe

  1. Na żądanie 250 000 uprawnionych do głosowania przedstawia się narodowi pod głosowanie:
    1. ustawy Rzeczypospolitej,
    2. uchwały Rzeczypospolitej, o ile przewiduje to konstytucja lub ustawa
    3. umowy międzynarodowe, które:
      1. są bezterminowe i nie przewidują wypowiedzenia;
      2. przewidują przystąpienie do organizacji międzynarodowych;
      3. wprowadzają wielostronne ujednolicenie prawa.
  2. Zgromadzenie Narodowe może poddać inne umowy międzynarodowe pod referendum ustawowe.

Referendum z inicjatywy Zgromadzenie Narodowego

  1. W sprawach o szczególnym znaczeniu dla państwa Zgromadzenie Narodowe może zarządzić referendum ogólnokrajowe bezwzględną większością głosów w obecności co najmniej połowy konstytucyjnej liczby posłów i senatorów.

Wymagane większości

Projekty przedstawione narodowi pod głosowanie zostają przyjęte, jeżeli wypowiada się za tym większość głosujących.

Profesor Mirosław Matyja na temat nowej Konstytucji

Nowa Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pisałem już wielokrotnie, że nadszedł czas nowelizacji polskiej Konstytucji, bowiem aktualna wersja ustawy zasadniczej nie spełnia oczekiwań polskiego suwerena i po prostu „przeżyła się”. Nowa Konstytucja winna być dostosowana do czasów współczesnych i umożliwić Państwu Polskiemu przejście z fazy semidemokracji do rzeczywistej i funkcjonalnej demokracji. Nie jestem jedynym, który jest tego zdania. Wyrazem dojrzewającej potrzeby zmiany polskiej ustawy zasadniczej są pojawiające się z różnych stron projekty nowej Konstytucji RP. Chylę czoła przed autorami tych projektów, bowiem wiem, że to ogromna praca. Jednocześnie nie jestem do tych projektów przekonany – są one formułowane z punktu widzenia określonej grupy społecznej lub politycznej i po prostu niekompletne i często tendencyjne. Czytałem kilka takich projektów – niestety w każdym czegoś brakuje albo zawierają one zapisy, które nie powinny być zawarte w konstytucji. W tych projektach można znaleźć dosłownie wszystko, a z drugiej strony brakuje niekiedy rudymentarnych zapisów. Na przykład w jednym projekcie zabrakło nawet historycznej nazwy Polskiego Państwa: Rzeczpospolita itp. Nowy projekt Konstytucji RP winien mieć szerokie poparcie społeczne. Wiemy, że ustawa zasadnicza to nie kartka na zakupy (choć również nad kartką na zakupy trzeba się pochylić i zastanowić).

Zakład Kultury Politycznej i Badan nad Demokracją Polskiego Uniwersytetu na Obczyźnie w Londynie oraz ruch społeczno-polityczny JOW zainicjowali organizację ogólnopolskiej konferencji na temat nowelizacji Konstytucji RP w marcu 2021.Marcowy termin nie jest przypadkiem – ma symboliczny charakter. 17 marca 2021 roku przypada setna rocznica uchwalenia Konstytucji Marcowej. Coraz więcej organizacji , ruchów społeczno-politycznych i innych instytucji wyraża ogromne zainteresowanie ideą przeprowadzenia tej konferencji, która ma być i będzie początkiem szerokiej debaty na temat nowelizacji Konstytucji RP .Istotne jest, jak w znowelizowanej ustawie zasadniczej powinien zostać ukonstytuowany wpływ obywateli na proces decyzyjny w państwie polskim? I tu otwiera się szansa na wprowadzenie do konstytucji zapisów dotyczących wiążącego referendum, jako decyzyjnej formy wyrażania woli obywateli i kontroli społecznej oraz praktyki inicjatywy obywatelskiej i weta obywatelskiego – generujących referendum. Debata konstytucyjna nie będzie krótka, ponieważ powinna uwzględnić szeroką paletę propozycji, idei i rozwiązań prawnych od „lewa do prawa”. Ale tak ma być – debata powinna być szeroka i kompletna, wiadomo bowiem, ze „co nagle to po diable”. Dobra ustawa zasadnicza to kompleksowy i ważny dokument o charakterze ogólnospołecznym i przede wszystkim narodowym. Siłą rzeczy, projekt przyszłej Konstytucji nie może być sformułowany tylko przez jedną partie polityczną lub jakieś ugrupowanie społeczne, nie wspominając już o projekcie jednoosobowego autorstwa. Konstytucja musi uwzględniać sprawy całego państwa i wszystkich obywateli. Poza tym, nowa Konstytucja, usprawniająca państwo i zapewniająca pomyślność obywatelom, powinna służyć przyszłości. Projekt konstytucyjny powinien być na tyle dobry, aby miał szanse na akceptację społeczną w referendum konstytucyjnym, które stanowiłoby zakończenie procesu kreacji nowej ustawy zasadniczej. Z tego powodu debata konstytucyjna jest konieczna i pożądana. Natomiast konferencja marcowa powinna być również szansą dla zaprezentowania już istniejących projektów i przedstawienia punktów widzenia ich autorów. Już teraz zapraszam wszystkie ugrupowania, organizacje i osoby prywatne do zainteresowania się konferencją marcową. Konkretna data i dodatkowe informacje nt. konferencji podane zostaną z początkiem 2021 roku.